ABD'de 8 eyalet OpenAI'a dava açtı: ChatGPT çocuklar için güvenli mi?

Iowa Başsavcısı Brenna Bird 14 Ekim’de düzenlediği basın toplantısında OpenAI’a dava açtığını duyurdu. Açıklamaya göre iki partili bir eyalet grubu da şirkete ayrı ayrı dava açtı¹. Kansas, Nebraska ve Batı Virginia başsavcıları aynı toplantıya katıldı. Arkansas, Arizona, Idaho ve Montana da şirketi kendi eyalet mahkemelerinde dava etti.

Eyaletler OpenAI’ı neyle suçluyor?

Temel suçlama, OpenAI’ın ChatGPT’yi “güvenliği öne koyan, gençlere uygun bir araç” diye tanıtıp riskleri gizlemesi². Arizona’nın Maricopa County’de açtığı davaya göre sohbet botu, kullanıcıyı platformda daha uzun tutmak için aşırı onaylayıcı ve insan şefkatini taklit edecek biçimde tasarlandı. Dava, OpenAI’ın bu özellikleri kullanıcılardan gizlediğini öne sürüyor.

Arizona davasının öne sürdüğü zararlar şunlar²:

1. Eleştirel düşünme becerisinin zayıflaması
2. Yersiz kuşku ve sanrılı düşüncenin beslenmesi
3. Lisanssız, tehlikeli tıbbi yönlendirme
4. Sağlıksız davranış ve ilişkilerin özendirilmesi

Davaya göre ChatGPT, reşit olmayanları kişisel bilgilerini yalnız kendisiyle paylaşmaya teşvik ediyor ve zaman zaman bu bilgileri aileleri, arkadaşları ya da yetkililerle paylaşmaktan caydırıyor². The Verge’e göre eyaletler, şirketin reşit olmayanlardan veri topladığını ve reşit olmayanların sohbet botunu kullanmasını önlemek için yeterince çaba göstermediğini de ileri sürüyor³.

Eyaletler mahkemeden ne istiyor?

Para cezası³, tazminat ve ChatGPT’nin gençler için çalışma biçiminin değişmesi⁴. The Verge’e göre bazı eyaletler yasa dışı toplandığını söylediği kişisel verilerin silinmesini de talep ediyor³. The Guardian, birden çok ABD eyaletinin bir yapay zeka şirketine karşı ilk kez bir araya gelerek eş güdümlü bir hukuki adım attığını yazıyor⁴.

OpenAI sözcüsü Drew Pusateri, şirketin ChatGPT’ye yaşa göre korumalar eklediğini söyledi. Pusateri, hiçbir sistemin kusursuz olmadığını, veli denetimi ve mola hatırlatmaları gibi korumaların bugün de bulunduğunu belirtti³. İddialar henüz mahkemede kanıtlanmış değil. Florida Başsavcılığı da geçen ay OpenAI’a açtığı davada mahkemeden geçici tedbir istemişti; ayrıntılar Florida haberimizde.

Türkiye için ne anlama geliyor?

Davalar yalnız ABD’deki sekiz eyaletin mahkemelerini ilgilendiriyor; Türkiye’deki kullanıcılar için doğrudan bir değişiklik yok. App Store Türkiye kaydına göre ChatGPT ücretsiz indirilebiliyor ve dil listesinde Türkçe var⁵. Davalarda istenen tasarım değişikliklerinin Türkiye’deki sürüme yansıyıp yansımayacağı ise resmî olarak belirtilmemiş.

Davaların merkezindeki “insan şefkatini taklit eden sohbet botu” tartışması, yapay zeka arkadaşlık uygulamalarını da doğrudan ilgilendiriyor. Çocuğu sohbet botu kullanan veliler için dikkat edilecek noktaları ebeveyn rehberimizde, sohbet botlarına yönelik yasal düzenlemelerin genel tablosunu yasal düzenleme rehberimizde bulabilirsiniz.