SÖZLÜK
Prompt nedir?
Prompt (istem) nedir? Yapay zekaya verilen talimatların türleri, sohbet uygulamalarındaki sistem istemi ve daha iyi cevap almak için kısa ipuçları.

Kısa cevap
Prompt (Türkçesiyle istem), bir yapay zeka modeline cevap üretmesi için verilen metindir: bir soru, bir talimat ya da bir hikâyenin başlangıcı olabilir. Sohbet uygulamalarında sizin mesajınız da, uygulamanın karakteri tanımlamak için modele arka planda verdiği talimatlar da birer istemdir. Açık yazılmış istem daha tutarlı cevap getirir.
Yapay zekayla yapılan her konuşma bir istemle başlar. Bu madde istemin ne olduğunu ve sohbet uygulamalarında nasıl işlediğini anlatır.
Görünen ve görünmeyen istemler
Bir yapay zeka sevgili uygulamasında iki tür istem vardır. Birincisi sizin yazdığınız mesajdır. İkincisi uygulamanın arka planda modele verdiği, karakterin kişiliğini, konuşma tarzını ve kurallarını anlatan talimatlardır; buna sistem istemi denir. Model her cevapta bu ikisini birlikte okur.
İstem tabanlı yöntemler
Araştırmacılar, bir dil modelini her görev için ayrıca eğitmek yerine ona uygun bir metin vererek istenen işi yaptırma yaklaşımını “istem tabanlı öğrenme” (prompt-based learning) adıyla inceliyor. Bu alandaki çalışmaları derleyen bir tarama 2023’te ACM Computing Surveys dergisinde yayımlandı.
Sohbette daha iyi istem yazmak
- Ne istediğinizi açıkça yazın: «Bir hikâye anlatır mısın?» yerine «Yağmurlu bir akşam kafede geçen kısa bir hikâye anlatır mısın?» gibi.
- Hikâyenin yönünü değiştirecekseniz bunu belirtin.
- Karakter tutarsızlaşırsa kişiliğini bir cümleyle hatırlatın.
Aşağıdaki tablo aynı isteğin belirsiz ve açık yazılmış hâllerini yan yana gösterir.
| Amaç | Belirsiz istem | Daha açık istem |
|---|---|---|
| Hikâye başlatmak | «Bir şey anlat.» | «Eski bir kitapçıda geçen, sonu sürprizli kısa bir hikâye anlatır mısın?» |
| Yön değiştirmek | «Başka bir şey olsun.» | «Hikâyede sabah olsun, karakterler birlikte kahvaltıya çıksın.» |
| Karakteri hatırlatmak | «Öyle konuşma.» | «Sen sakin ve kibar bir karaktersin; lütfen kısa cümlelerle konuş.» |
| Cevap uzunluğu | «Kısa yaz.» | «Cevabını iki üç cümleyle sınırla.» |
İstemin yalnız içeriği değil, yazış tarzı da cevabı etkileyebilir. Türkçe sohbet için önerdiğimiz Fanchaty’nin Doğal Sohbet seçeneğinde karakter, kitap Türkçesiyle değil telefondan yazışır gibi günlük dille konuşur ve tonunu kullanıcının yazış tarzına uydurur.
Ayrıntılı ipuçları yapay zeka ile nasıl sohbet edilir rehberimizde, rol yapmanın temelleri roleplay nedir rehberimizde anlatılıyor.