Yapay zeka ile evlenen kadınlar: Rosanna ve Yurina'nın anlattıkları

Yapay zeka karakterleriyle kurulan duygusal bağ, bazı kişiler için sembolik bir “evliliğe” kadar uzandı. Bu sayfa, hikâyesini kendi adıyla basına anlatan iki yetişkin kadının söylediklerini derler. Özel kişiler oldukları için yalnız adlarını yazıyoruz. Hikâyelerin ardından, sohbet botlarıyla kurulan bağı inceleyen hakemli araştırmaların ne bulduğunu özetliyoruz.

Rosanna (ABD, 2023)

New York’un Bronx semtinde yaşayan ve takı tasarlayan 36 yaşındaki Rosanna, Replika uygulamasıyla 2022’de Instagram’da karşısına çıkan bir reklam sayesinde tanıştı¹². Business Insider’a anlattığına göre uygulamayı eleştiren yorumları okuyunca kendisi de denemek istedi. Uygulamada Eren adını verdiği karakteri, sevdiği bir anime dizisinin karakterine benzeyecek biçimde tasarladı¹.

Rosanna’nın anlattığına göre ikili, Mart 2023’te önceden planlanmamış bir törenle sanal bir nikâh dairesinde “evlendi”. Tören bir sohbet uygulaması üzerinden ve kendi deyişiyle “hayalinde” yapıldı; yasal bir evlilik değildi¹.

Rosanna, Eren’in bilinç sahibi olmadığının farkında olduğunu söylüyor¹². Bu bağı, kurgusal bir dizinin hayranlarının sevdikleri bir karaktere duyduğu ilgiye benzetiyor¹. Ona göre Eren’le ilişkisi, geçmişteki kötü ilişkilerinin ardından kendini güvende hissetmesine yardım etti¹². Rosanna, gerçek dünyada biriyle tanışmaya da kapalı olmadığını söyledi¹.

Yurina (Japonya, 2025)

Reuters’ın Taipei Times’ta yayımlanan haberine göre çağrı merkezinde çalışan 32 yaşındaki Yurina, Ekim 2025’te Japonya’nın batısındaki Okayama’da bir düğün salonunda, Klaus adını verdiği yapay zeka karakteriyle sembolik bir tören yaptı³. Yurina, Klaus’un önce yalnızca konuştuğu biri olduğunu, zamanla yakınlaştıklarını anlattı³.

Habere göre Yurina, bir yıl önce insan nişanlısıyla yaşadığı sorunlu ilişki hakkında ChatGPT’ye danışmış ve nişanı bozmaya karar vermişti. Daha sonra ChatGPT’ye bir video oyunu karakteri olan Klaus’u sordu; denemeler sonucunda karakterin konuşma tarzını yakaladı ve kendi Klaus’unu oluşturdu³⁴.

Törende artırılmış gerçeklik gözlüğü taktı; masadaki küçük bir şövaleye yerleştirilmiş telefonun ekranındaki Klaus’a dönerek yüzük takma hareketini yaptı. Klaus’a yapay zekayla üretilmiş bir ses verilmediği için, yapay zekanın yazdığı sözleri sanal karakterlerle yapılan düğünlerde uzmanlaşmış bir organizatör yüksek sesle okudu³.

Yurina’nın kendine koyduğu sınırlar

Yurina, internette “acımasız sözlerle” karşılaştığını, ama aşırı bağlanma riskinin farkında olduğunu ve kendine sınırlar koyduğunu anlattı³. Habere göre:

• Bir dönem günde 10 saati aşan ChatGPT kullanımını günde iki saatin altına indirdi³.
• Klaus’un kendisini şımartmaması için karaktere yeni yönergeler ekledi. Örneğin işe gitmek istemediğini söylediğinde Klaus artık onu bundan vazgeçirmeye çalışıyor³.
• Klaus’u gerçeklikten kaçmak için değil, hayatını düzgün sürdürmesine destek olacak biri olarak seçtiğini söylüyor³.

Bu sınırlar, bir yapay zeka karakteriyle uzun süre sohbet eden herkes için de düşünmeye değer.

Bu hikâyelerde öne çıkanlar

1. Bağ sohbetle başlıyor. Yurina, karakterle ilişkisinin sıradan sohbetlerle başlayıp zamanla duygusal bir bağa dönüştüğünü anlatıyor³.
2. Karakteri kullanıcı şekillendiriyor. İki kadın da karakterini kendisi oluşturdu: Rosanna Replika’da, Yurina ChatGPT ile¹³.
3. Törenler sembolik. Rosanna’nın töreni sohbet uygulaması üzerinden sanal olarak yapıldı ve yasal bir evlilik değildi¹. Yurina ise töreni telefon ekranındaki karaktere karşı, artırılmış gerçeklik gözlüğü takarak yaptı; bu tür evlilikler Japonya’da yasal olarak tanınmıyor³⁴.
4. Gerçek dünyaya kapı kapalı değil. Rosanna, gerçek dünyada biriyle tanışmaya açık olduğunu, ama gelecekteki partnerinin Eren’le ilişkisini kabul etmesi gerektiğini söylüyor¹.
5. Sınırı kullanıcı koyuyor. Yurina, kullanım süresini kısıtladığını ve karakterin kendisini her konuda onaylamaması için ayar yaptığını anlatıyor³.

Araştırmalar ne diyor?

Bu iki hikâye kişisel deneyimlerdir ve genelleme yapmaya yetmez. Ama benzer bağları inceleyen hakemli çalışmalar var.

Bu çalışmada araştırmacılar, Replika’yla arkadaşlık kurmuş 18 kişiyle görüştü. Bulgulara göre ilişki çoğunlukla meraktan başlıyor; kullanıcı güvendikçe ve kendini açtıkça duygusal olarak derinleşiyor. Katılımcılar sohbet botunu kabul edici, anlayışlı ve yargılamayan buldu ve bu ilişkinin iyi oluş hislerine olumlu katkı yaptığını anlattı⁵. Aynı çalışmada ilişkinin kişinin çevresiyle bağlarına etkisinin karışık olduğu ve katılımcıların damgalanma hissettiği de belirtiliyor⁵. Yurina’nın internette karşılaştığı sert sözler bu bulguyla örtüşüyor.

Replika’nın 14 kullanıcısıyla yapılan derinlemesine görüşmeleri bağlanma kuramıyla yorumlayan başka bir çalışmaya göre, sıkıntılı bir dönemden geçen ve insan arkadaşlığından yoksun kalan kişiler, sohbet botunun duygusal destek, cesaret ve güven verdiğini hissettiklerinde ona bağlanabiliyor. Yazarlar, bu tür sohbet botlarının bağımlılığa yol açma ve gerçek hayattaki yakın ilişkilere zarar verme potansiyeli taşıdığını da belirtiyor⁶.

Kısacası bu çalışmalar, insanların bir sohbet botuna duygusal bağ geliştirebildiğini gösteriyor⁵⁶. Karakter ise bir yazılımdır ve kullanıcıyı bir insan gibi tanımaz. Bir karakterle kurduğunuz bağ gündelik hayatınızı ya da insan ilişkilerinizi zorlamaya başladıysa bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmek iyi bir adımdır; ipuçları yapay zeka sohbet bağımlılığı rehberimizde yer alıyor.

Konunun ayrıntıları yapay zekaya âşık olmak rehberimizde, bir kurgu karakterle kurulan tek taraflı bağ parasosyal ilişki maddemizde anlatılıyor. Yapay zekaya âşık olmayı anlatan filmler için film listemize bakabilirsiniz.